Co ile karmić noworodka?
Według amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) i brytyjskiej publicznej służby zdrowia (NHS) większość noworodków je od ośmiu do dwunastu razy na dobę. W pierwszych dniach może to oznaczać karmienie co jedną do trzech godzin, w dzień i w nocy, ale liczba godzin między karmieniami to najmniej przydatny sposób myślenia o tym.
W skrócie. Karm, gdy dziecko pokazuje sygnały głodu, a nie wtedy, gdy wskazuje to zegar. W pierwszych tygodniach spodziewaj się 8 do 12 karmień na dobę, a w niektóre dni więcej. Taki przedział podają NHS i CDC. Po pierwszym tygodniu sześć lub więcej mokrych pieluszek dziennie i stały przyrost masy ciała to znaki, że karmienie idzie dobrze.
Dlaczego zegar to złe narzędzie
Niemal każdy rodzic trafia na to pytanie, mając już za sobą próbę ułożenia harmonogramu, bo harmonogram daje poczucie kontroli. Żołądek noworodka nie chce współpracować. Jest bardzo mały, więc dziecko musi jeść mało i często, jak ujmuje to NHS, a mleko matki łatwo się trawi. W efekcie dziecko potrzebuje małych porcji, często, przez całą dobę.
Zarówno Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), jak i Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) opisują to jako karmienie responsywne, nazywane też karmieniem na żądanie: podążasz za sygnałami dziecka, a nie za harmonogramem. AAP robi wyjątek: dzieci urodzone przedwcześnie lub z niektórymi problemami zdrowotnymi powinny być karmione według planu, który ustali ich pediatra.
Według KidsHealth w pierwszych tygodniach oznacza to u dziecka karmionego piersią karmienie mniej więcej co półtorej do trzech godzin. Noworodki karmione mlekiem modyfikowanym zwykle zaczynają od karmienia co dwie do trzech godzin, a w miarę jak rośnie ich żołądek, przechodzą na karmienie co trzy do czterech godzin, jak podają KidsHealth i CDC.
Jeden szczegół bywa mylący: odstęp liczy się od początku jednego karmienia do początku następnego, a nie od końca, i właśnie tak liczą go KidsHealth i AAP. Jeśli karmienie zaczyna się o 6:00 i trwa czterdzieści minut, a następne zaczyna się o 8:00, to odstęp wynosi dwie godziny.
Sygnały, które pojawiają się przed płaczem
AAP i NHS nazywają płacz późnym sygnałem głodu, a CDC podaje, że często nim jest. Dziecko, które już płacze, trudniej przystawić do piersi i trudniej uspokoić. Wcześniejsze sygnały są cichsze, a wytyczne NHS dzielą je tak:
- Wczesne: wiercenie się, otwieranie buzi, obracanie główki i odruch szukania (szukanie ustami, gdy coś dotknie policzka), ciche pomrukiwanie
- Pośrednie: przeciąganie się, coraz więcej ruchów, rączka przy buzi
- Późne: płacz, niespokojne ruchy, czerwienienie się (trudniej to zauważyć na brązowej lub czarnej skórze)
Jeśli wychwycisz te wczesne, karmienia będą wyraźnie łatwiejsze. To najbardziej praktyczna rzecz w całym tym artykule. Jeśli Twoje dziecko już płacze, przytulenie albo chwila kontaktu skóra do skóry może je uspokoić, zanim spróbujesz je nakarmić.
Jak poznać, że karmienie naprawdę idzie dobrze
Nie widać, ile wypiło dziecko karmione piersią, i właśnie dlatego tu zbiera się tyle niepokoju. Wiarygodnym dowodem jest to, co wychodzi, i to, co pokazuje waga.
- Mokre pieluszki. Ich liczba rośnie w pierwszych dniach. Według NHS w ciągu pierwszych 48 godzin można spodziewać się tylko dwóch lub trzech, a od piątego dnia co najmniej sześciu ciężkich, mokrych pieluszek na dobę.
- Stolce. Po kilku pierwszych dniach stają się żółte i luźne. U dziecka karmionego piersią AAP spodziewa się co najmniej trzech do czterech dziennie, gdy dziecko skończy pięć do siedmiu dni, a NHS co najmniej dwóch dziennie od czwartego dnia.
- Masa ciała. To normalne, że noworodki w pierwszych kilku dniach tracą część masy urodzeniowej. Według AAP dobrze karmiony noworodek traci nie więcej niż osiem do dziesięciu procent, a jeśli w wieku dwóch tygodni wciąż waży mniej niż przy urodzeniu, AAP traktuje to jako sygnał ostrzegawczy. NHS podaje, że większość dzieci odzyskuje masę urodzeniową do ukończenia trzech tygodni.
- Samo dziecko. Po większości karmień jest zadowolone, a w czasie czuwania uważne. Pod koniec karmienia dziecko karmione piersią samo puszcza pierś, a dziecko karmione butelką nie chce już butelki.
Karmienie klasterowe to nie problem
Wiele dzieci miewa okresy, gdy zjedzą, wyglądają na najedzone, a niedługo potem znowu chcą jeść. I znowu. To karmienie klasterowe. NHS nazywa je bardzo normalnym zjawiskiem, którym nie trzeba się martwić. Samo w sobie nie jest znakiem, że zabrakło Ci pokarmu, choć właśnie taki wniosek wyciąga niemal każdy o 21:00 dwunastego dnia.
Według wytycznych NHS może pojawić się o każdej porze dnia, ale częściej zdarza się wieczorem, a podczas skoku wzrostowego może trwać kilka dni. KidsHealth podaje, że skoki wzrostowe mogą wypaść w dowolnym momencie, a jeden z częstych przypada mniej więcej między 7. a 14. dniem życia. Dopóki karmienie przebiega komfortowo, a pieluszki wyglądają tak, jak powinny w wieku Twojego dziecka, najbardziej przydatne, co możesz zrobić, to też coś zjeść, wygodnie się usadowić i pozwolić, żeby to się działo.
A karmienia nocne?
Noworodki ich potrzebują. W pierwszych tygodniach nie należy przeciągać noworodka przez noc, żeby uzyskać dłuższą przerwę: według KidsHealth noworodki karmione piersią nie powinny być bez karmienia dłużej niż około cztery godziny, nawet w nocy. W przypadku dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym AAP radzi obudzić dziecko i podać mu butelkę, jeśli w pierwszych kilku tygodniach śpi dłużej niż cztery do pięciu godzin i zaczyna opuszczać karmienia.
Jak wyjaśnia NHS, jeśli karmisz piersią, nocne karmienia pomagają też budować laktację, bo w nocy Twój organizm wytwarza więcej prolaktyny, hormonu odpowiedzialnego za wytwarzanie mleka. Jeśli w pierwszych tygodniach Twoje dziecko regularnie przesypia karmienia, porozmawiaj o tym z położną lub pediatrą, zamiast traktować to jako szczęście.
Kiedy zapytać specjalistę
Skontaktuj się z pediatrą, położną lub pielęgniarką środowiskową, jeśli zauważysz którąkolwiek z poniższych rzeczy. Żadna z nich nie jest powodem do paniki, ale każda jest powodem, żeby zadzwonić jeszcze dziś, a nie w przyszłym tygodniu. AAP radzi szukać pomocy od razu, bo problemy z karmieniem piersią mogą szybko się nasilić.
- Po pierwszym tygodniu: mniej niż sześć mokrych pieluszek dziennie, ciemnożółty mocz albo stolce, które wciąż są ciemne, a nie żółte
- Noworodek często opuszcza karmienia albo przesypia całą noc
- Dziecko w wieku dwóch tygodni wciąż waży mniej niż przy urodzeniu albo po pierwszych trzech do czterech dniach nie przybiera regularnie na wadze
- Karmienie piersią boli dłużej niż przez pierwsze kilka ruchów ssania albo dziecko ma trudności z uchwyceniem piersi
- W pierwszych tygodniach mniej niż osiem karmień na dobę, a osiem to minimum, które podają zarówno NHS, jak i AAP
Niektóre objawy wymagają pomocy ratunkowej. NHS zaleca zadzwonić pod numer alarmowy 112 albo pojechać na szpitalny oddział ratunkowy (SOR), jeśli dziecko:
- ma opuchnięte usta, język lub gardło i trudności z przełykaniem
- oddycha bardzo szybko albo ma trudności z oddychaniem (może przy tym stękać albo wciągać brzuch)
- ma siną, szarą, bladą lub plamistą skórę, usta lub język
- ma skórę, która jest zimna lub wilgotna w dotyku
- ma wysypkę, która nie blednie po uciśnięciu
- ma temperaturę 38 °C lub wyższą i ma mniej niż trzy miesiące
- ma temperaturę poniżej 36 °C albo jest zimne w dotyku lub ma dreszcze
- płacze słabo, piskliwie albo bez przerwy
- zemdlało, jest trudne do obudzenia albo nie daje się obudzić
- od dwunastu godzin nie zrobiło siku
- ma napad drgawek
Na swojej stronie o sepsie NHS dodaje jeszcze trzy objawy, które wymagają takiej samej pomocy ratunkowej: dziecko nie je, jest bardziej senne niż zwykle albo nie reaguje tak jak zwykle.
NHS wymienia też wiotkość dziecka wśród objawów poważnej choroby wymagających pilnej pomocy medycznej. Jeśli Twoje dziecko źle się czuje i myślisz, że dzieje się coś poważnego, zaufaj swojemu instynktowi i natychmiast szukaj pomocy medycznej.
Jak to wygląda w TandemBaby
Właśnie z powodu tego problemu zbudowaliśmy widok Orbit. Gdy ktoś pyta: „Czy on je wystarczająco dużo?”, lista godzin tego nie pokazuje, ale gdy dzień jest narysowany jako koło, wzorzec widać dużo łatwiej. Jednym spojrzeniem widzisz, czy karmienia są rozłożone na całą noc, gdzie wypada wieczorne karmienie klasterowe i czy dzisiejszy dzień wygląda jak trzy poprzednie.
Karmienie zapisujesz dwoma dotknięciami, łącznie z tym, z której piersi i jak długo. Widok tygodniowy pokazuje trend zamiast jednego niepokojącego dnia, a Premium przygotuje PDF z pełnym obrazem na wizytę u pediatry. To znacznie lepiej wykorzystane dziesięć minut niż próby przypominania sobie wszystkiego.
Najczęstsze pytania
Jak często powinien jeść noworodek?
Większość noworodków je 8 do 12 razy na dobę, a niektóre jeszcze częściej. Przedział 8 do 12 podają amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) i brytyjska publiczna służba zdrowia (NHS). W pierwszych dniach może to oznaczać karmienie nawet co 1 do 3 godzin. Dzieci karmione mlekiem modyfikowanym zwykle mają nieco dłuższe przerwy między karmieniami niż dzieci karmione piersią. Odstęp licz od początku jednego karmienia do początku następnego.
Czy budzić noworodka na karmienie?
W pierwszych tygodniach często tak. Według KidsHealth noworodek karmiony piersią nie powinien być bez karmienia dłużej niż około 4 godziny, nawet w nocy, a Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) radzi budzić takie dziecko, jeśli w nocy śpi dłużej niż 4 godziny. W przypadku dziecka karmionego mlekiem modyfikowanym AAP radzi je obudzić i podać butelkę, jeśli w pierwszych kilku tygodniach śpi dłużej niż 4 do 5 godzin i zaczyna opuszczać karmienia. Amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) sugerują, żeby senne dziecko pobudzić poklepywaniem, głaskaniem, rozebraniem albo zmianą pieluszki. Dziecko, które trudno obudzić albo którego nie da się obudzić, potrzebuje pomocy ratunkowej: zadzwoń pod numer alarmowy 112 albo jedź na szpitalny oddział ratunkowy (SOR).
Jak poznać, że dziecko karmione piersią dostaje wystarczająco dużo mleka?
Obserwuj to, co wychodzi, i to, co pokazuje waga. Brytyjska publiczna służba zdrowia (NHS) zwraca uwagę na co najmniej sześć ciężkich, mokrych pieluszek na dobę od piątego dnia i stały przyrost masy ciała po pierwszych trzech do czterech dniach. Kolejnym dobrym znakiem jest dziecko, które po większości karmień wydaje się zadowolone, a w czasie czuwania jest uważne. Jeśli nie masz pewności, poproś pediatrę, położną lub pielęgniarkę środowiskową o zważenie dziecka i przyjrzenie się karmieniu.
Czy karmienie klasterowe jest normalne?
Tak. Brytyjska publiczna służba zdrowia (NHS) nazywa karmienie klasterowe bardzo normalnym zjawiskiem, którym nie trzeba się martwić, a według wytycznych NHS częściej zdarza się ono wieczorem. Samo częste karmienie nie jest znakiem, że masz za mało pokarmu, więc zamiast tego sprawdzaj pieluszki i masę ciała. Niektóre dzieci w ogóle nie mają okresów karmienia klasterowego i to też jest normalne.
Ile noworodki tracą na wadze po urodzeniu?
To normalne, że w pierwszych kilku dniach noworodek trochę traci na wadze. Według Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) dobrze karmiony noworodek powinien stracić nie więcej niż 8 do 10 procent masy urodzeniowej, zanim znowu zacznie przybierać. Jeśli w wieku dwóch tygodni dziecko wciąż waży mniej niż przy urodzeniu, AAP traktuje to jako sygnał ostrzegawczy, a według brytyjskiej publicznej służby zdrowia (NHS) większość dzieci do ukończenia trzech tygodni waży tyle co przy urodzeniu lub więcej.
Jakie są wczesne sygnały, że dziecko jest głodne?
Wiercenie się, otwieranie buzi, obracanie główki i szukanie ustami, ssanie piąstek lub palców i oblizywanie ust to wszystko wczesne sygnały głodu. Płacz to późny sygnał, a płaczące dziecko trudniej nakarmić. Jeśli Twoje dziecko już płacze, przytulenie albo kontakt skóra do skóry może pomóc najpierw je uspokoić.
Źródła
- How Often and How Much Should Your Baby Eat?, Amerykańska Akademia Pediatrii, HealthyChildren.org
- How to Tell if Your Breastfed Baby is Getting Enough Milk, Amerykańska Akademia Pediatrii, HealthyChildren.org
- Warning Signs of Breastfeeding Problems, Amerykańska Akademia Pediatrii, HealthyChildren.org
- Amount and Schedule of Baby Formula Feedings, Amerykańska Akademia Pediatrii, HealthyChildren.org
- How Much and How Often to Breastfeed, Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC)
- How Much and How Often to Feed Infant Formula, Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC)
- Signs Your Child Is Hungry or Full, Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC)
- Breastfeeding: the first few days, NHS
- Breastfeeding: is my baby getting enough milk?, NHS
- Your breastfeeding questions answered, NHS
- Your baby's weight and height, NHS
- When to get urgent medical help for babies and children under 5, NHS
- Sepsis, NHS
- Cluster feeding, NHS Best Start in Life
- Feeding Cues, NHS Grampian (Birth in Grampian)
- Cluster feeding and growth spurts, NHS Grampian (Birth in Grampian)
- Breastfeeding, Nottinghamshire Healthcare NHS Foundation Trust
- Breastfeeding FAQs: How Much and How Often, KidsHealth (Nemours)
- Formula Feeding FAQs: How Much and How Often, KidsHealth (Nemours)
- Breastfeeding FAQs: Getting Started, KidsHealth (Nemours)
- Infant and young child feeding, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO)
To materiał edukacyjny, a nie porada medyczna. Nie zastąpi indywidualnej porady pediatry, położnej czy pielęgniarki środowiskowej, którzy znają Twoje dziecko.