Czy to refluks nie pozwala dziecku spać?
Jest 1:00 w nocy, a dziecko budziło się już cztery razy. Za każdym razem, gdy bierzesz je na ręce, wygina plecy w łuk i krzyczy. Ulane mleko jest na Twojej koszulce, na jego śpiworku, pewnie też na Twoich włosach. Nie śpisz już tak długo, że nawet nie liczysz.
To nie jest porażka treningu snu. Większość nocnych pobudek jest normalna, tak samo jak większość ulewań. Ale czasem dziecko, które nie może się uspokoić, odczuwa dyskomfort i warto zapytać o refluks.
Refluks a sen: co naprawdę się łączy
Refluks to cofanie się treści żołądka do przełyku. U niemowląt zdarza się bardzo często. Brytyjski instytut NICE, który wydaje wytyczne dla lekarzy w Wielkiej Brytanii, podaje, że dotyczy co najmniej 40% niemowląt, a według brytyjskiej publicznej służby zdrowia (NHS) zwykle zaczyna się przed 8. tygodniem życia i poprawia się do 1. roku życia.
Większość z tych dzieci nie odczuwa bólu. Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) nazywa je „szczęśliwymi ulewaczami”. Jak podaje NICE, w niewielkiej części przypadków refluksowi towarzyszy wyraźny niepokój albo powikłania. To choroba refluksowa przełyku: w skrócie GERD, a w Wielkiej Brytanii GORD.
Nocne pobudki też są normalne. Według NHS noworodki przez pierwsze kilka miesięcy wielokrotnie budzą się w nocy. Dziecko, które często się budzi i ulewa, to więc zwykle po prostu dziecko. Ale jeśli myślisz, że dziecko odczuwa ból, AAP radzi zająć się tym, zanim zaczniesz uczyć je samodzielnego uspokajania się.
Na co naprawdę zwracać uwagę
Najważniejsze nie jest to, ile się ulewa. Według NICE niektóre zdrowe dzieci ulewają sześć lub więcej razy dziennie. AAP i KidsHealth radzą skontaktować się z pediatrą, jeśli ulewaniu towarzyszy którykolwiek z tych objawów:
- odmowa jedzenia albo jedzenie tylko małych ilości
- płacz albo wyginanie pleców w łuk podczas karmienia, jakby z bólu
- ulewanie, które staje się częstsze albo gwałtowniejsze
- kaszel, krztuszenie się albo świszczący oddech
- spuchnięty, wzdęty albo twardy brzuszek
- słaby przyrost masy ciała albo mniej mokrych i brudnych pieluszek
Wystarczy jeden objaw, żeby zadzwonić. Objawy, które wymagają szybszej pomocy, opisujemy niżej.
Zapisuj, zanim pójdziesz do lekarza
Pediatrzy mają mało czasu, a zmęczenie sprawi, że o czymś zapomnisz. KidsHealth radzi zapisywać karmienia. Notatki z dwóch dni o ulewaniach, karmieniach i pobudkach przyspieszą wizytę, a każdy plan, z którym wyjdziesz, nawet „dajmy temu czas”, będzie oparty na tym, co naprawdę się działo.
W TandemBaby możesz dodać notatkę do każdego karmienia lub snu, więc ulewania i pobudki są na tej samej osi czasu. Dzięki temu lekarz widzi, czy jest jakiś wzorzec, czy ostatnia noc była po prostu złą nocą.
Co może zrobić pediatra
U większości dzieci pierwszym krokiem nie są leki. AAP zaleca najpierw zmiany w karmieniu i pozycji, na przykład mniejsze, częstsze karmienia (tak żeby dziecko nadal dostawało w sumie dość jedzenia) i częstsze odbijanie. U wielu ulewających dzieci, jak pisze AAP, „to głównie kwestia czasu”. Lekarz może też:
- Sprawdzić, czy to nie alergia na białko mleka krowiego, która według NHS może wyglądać bardzo podobnie do refluksu. Według AAP może to oznaczać dietę bez nabiału, jeśli karmisz piersią, albo specjalne mleko modyfikowane. KidsHealth radzi nie zmieniać mleka modyfikowanego ani własnej diety bez rozmowy z lekarzem.
- Zaproponować zagęszczone mleko dla dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym. AAP mówi, żeby nigdy nie dodawać kaszki do butelki, chyba że zaleci to pediatra.
- Spróbować leku, który zmniejsza ilość kwasu w żołądku. Według KidsHealth leki zobojętniające nie pomagają dzieciom, które są zadowolone i dobrze rosną, a NICE odradza lekarzom leki hamujące wydzielanie kwasu, gdy ulewanie jest jedynym objawem.
Czego nigdy nie robić
Nie podkładaj niczego pod materac dziecka ani pod nóżki łóżeczka, żeby uzyskać nachylenie. NHS mówi, żeby nie unosić wezgłowia łóżeczka, a AAP podaje, że nie zmniejsza to refluksu i zwiększa ryzyko, że dziecko przetoczy się do pozycji, która może spowodować poważne lub śmiertelne problemy z oddychaniem. Zrezygnuj też z klinów, pozycjonerów i nachylonych leżaczków do spania.
Dzieci z refluksem śpią tak jak wszystkie inne: na plecach, na płaskiej, twardej powierzchni, na której nie ma nic więcej, w Twoim pokoju, ale nie w Twoim łóżku. Według AAP dzieci nie zakrztuszą się, leżąc na plecach, bo zapobiegają temu budowa ich dróg oddechowych i odruch wymiotny.
Jeśli dziecku wydaje się wygodniej w pozycji pionowej, trzymaj je pionowo po karmieniu: przez 15 do 30 minut według KidsHealth albo mniej więcej przez pierwsze pół godziny według AAP, zawsze pod nadzorem. Ale trzymaj je na rękach. Według KidsHealth nawet fotelik dla niemowląt po karmieniu może nasilić refluks.
Kiedy szukać pomocy
Zgłoś się do pediatry, lekarza rodzinnego lub pielęgniarki środowiskowej, jeśli dziecko nie przybiera na wadze albo jeśli refluks się nie poprawia, zaczyna się po 6. miesiącu lub trwa dłużej niż do 1. roku życia (NHS). KidsHealth radzi od razu porozmawiać z lekarzem o masie ciała.
Postaraj się o wizytę jeszcze tego samego dnia (według NHS pilną wizytę u lekarza rodzinnego albo telefon pod brytyjski numer NHS 111), jeśli dziecko:
- ma wymioty chlustające (u dzieci młodszych niż 2 miesiące według NICE tego samego dnia, w szpitalu)
- wciąż wymiotuje, nie utrzymuje płynów albo wydaje się odwodnione
- ma krew w kupce albo spuchnięty, bolesny brzuszek
- ma bardzo wysoką temperaturę albo jest gorące lub zimne w dotyku, albo ma dreszcze
- nie przestaje płakać i jest bardzo niespokojne albo odmawia jedzenia
Zadzwoń pod numer alarmowy 112 albo jedź na szpitalny oddział ratunkowy (SOR), jeśli dziecko:
- wymiotuje krwią albo zielonym lub żółtym płynem (KidsHealth mówi, żeby od razu jechać na SOR)
- oddycha bardzo szybko albo ma trudności z oddychaniem
- ma siną, szarą, bladą lub plamistą skórę, usta lub język
- jest wiotkie, trudne do obudzenia albo nie da się go obudzić
- ma mniej niż 3 miesiące i temperaturę 38 °C lub wyższą
- płacze słabo, piskliwie lub bez przerwy albo od 12 godzin nie zrobiło siku
NHS wymienia wszystkie te objawy oprócz pierwszego jako oznaki poważnej choroby wymagającej pilnej pomocy. Jeśli myślisz, że dzieje się coś poważnego, zaufaj swojemu instynktowi i szukaj pomocy.
Według NHS refluks w większości przypadków sam się poprawia, a gdy tak się nie dzieje, są rzeczy, których można spróbować. Pediatra nie widzi, co się dzieje o 2:00 w nocy. To Ty musisz mu przynieść te informacje. Zacznij zapisywać już dziś wieczorem.
Źródła
- Reflux in babies, NHS
- Helping your baby to sleep, NHS
- When to get urgent medical help for babies and children under 5, NHS
- Gastroesophageal Reflux (GER) & Gastroesophageal Reflux Disease (GERD), Amerykańska Akademia Pediatrii, HealthyChildren.org
- What is the safest sleep solution for my baby with reflux?, Amerykańska Akademia Pediatrii, HealthyChildren.org
- How to Keep Your Sleeping Baby Safe: AAP Policy Explained, Amerykańska Akademia Pediatrii, HealthyChildren.org
- Self-Soothing: Help Your Baby Learn This Life Skill, Amerykańska Akademia Pediatrii, HealthyChildren.org
- Gastroesophageal Reflux (GER) in Babies, KidsHealth (Nemours)
- Gastro-oesophageal reflux disease in children and young people: diagnosis and management (NG1), NICE
To materiał edukacyjny, a nie porada medyczna. Nie zastąpi indywidualnej porady pediatry, położnej czy pielęgniarki środowiskowej, którzy znają Twoje dziecko.